تبلیغات
ادبیات فارسی - بحرهای تركیبی در شعر فارسی (بحر مضارع)
>
تاریخ : دوشنبه 21 دی 1388
نویسنده : مجتبی معروف

بحر های تركیبی: بحرهایی كه  از تركیب بحرهای اصلی حاصل می شود.

بحــــر مضارع

از تركیب دو ركن مفاعیلن و فاعلاتن (بحر هزج و رمل) حاصل می شود. 

در فارسی به شكل مزاحف به كار می رود(در این بحر شكل تغییر یافته «زحاف» مفاعیلن و

فاعلاتن به كار می رود).

چند مثال:


ای غایب از نظر به خدا می سپارمت

جانم بسوختی و به دل دوست دارمت

ــ ــ U/ ــ U ــ U/ U ــ ــ U / ــ U ــ 

مفعولُ/فاعلاتُ/مفاعیلُ/فاعلن (بحر مضارع مثمن اخرب مكفوف محذوف)

-------------------------------------

زان یار دلنوازم، شكری است با شكایت 

گر نكته دان عشقی، خوش بشنو این حكایت

ــ ــ U/ــ U ــ ــ/ ــ ــ U/ــ U ــ ــ

مفعولُ فاعلاتن مفعولُ فاعلاتن (بحر مضارع مثمن اخرب)

--------------------------------------

بحری است بحر عشق كه هیچش كناره نیست

آنجا جز آنكه جان بسپارند چاره نیست

ــ ــ U/ ــ U ــ U/ U ــ ــ U / ــ U ــ 

مفعولُ/فاعلاتُ/مفاعیلُ/فاعلن (بحر مضارع مثمن اخرب مكفوف محذوف)

--------------------------------------

ای آنكه عرض حال من زار كرده ای

با او كدام درد من اظهار كرده ای

ــ ــ U/ ــ U ــ U/ U ــ ــ U / ــ U ــ 

مفعولُ/فاعلاتُ/مفاعیلُ/فاعلن (بحر مضارع مثمن اخرب مكفوف محذوف)

-------------------------------------

هر خار این گلستان، مفتاح دلگشایی است

هر شبنمی در ای باغ1، جام جهان نمایی است

ــ ــ U/ــ U ــ ــ/ ــ ــ U/ــ U ــ ــ

مفعولُ فاعلاتن مفعولُ فاعلاتن (بحر مضارع مثمن اخرب)

-------------------------------------



________________________________________

1ـ در اوزان دوری، پایان هر دور در مصراع، در حكم پایان مصراع است و هجای كوتاه و یا هجای كشیده در حكم هجای بلند است. در این مصرع، باغ ( ــ U ) در تقطیع یك هجای بلند (ــ) به حساب می آید.





موضوعات مرتبط: عــــــــروض ,
برچسب‌ها: عروض ,
آخرین مطالب