تبلیغات
ادبیات فارسی - پاسخ ها: (9): نومیدی و مکتبهای ادبی
>
تاریخ : پنجشنبه 17 دی 1394
نویسنده : مجتبی معروف

9ـ آیا نومیدی وجه مشترک همة مکتب‌هاست؟ چرا و چگونه؟

 

روح رمانتیکی، روح اندوه و شکست و ناکامی است. اندوه رمانتیکی گونه های مختلفی دارد، گاه شخصی است و گاه اجتماعی، گاه عاطفی و فردی و گاه انسانی و فلسفی.  اندوه فلسفی، اندوه بودن یا نبودن است. اندوه مرگ و زوال وتلاشی، این اندوه ناشی از نگرش بدبینانه و پوچ انگارانة جهان است.

اندوه فردی ناشی از تنهایی، عشق و زیبایی و هجران و سفر و شکست‌های شخصی است. شاعر دغدغة جمعی و انسانی ندارد، او سرگردان و مظطرب، مرثیه‌گوی دل دیوانة خویش است. گاهی غم، غم دیگران است. جهل اجتماعی و فقر و بیچارگی مردم و ستمگری و خفقان، دل شاعر را می خلد (فتوحی، 1385: 141-142).

مکتب «دادا» یا دادئیسم نیز زاییده نومیدی و اضطراب و هرج و مرجی است که از خرابی‌ و آدم‌کشی و بیداد جنگ اوّل جهانی حاصل شده بود. دادئیسم، زبان حال کسانی است که به ثبات و استمرار هیچ امری امید ندارند و چیزی را در زندگی پابرجا و محکم نمی شمارند (سید حسینی، 1389، ج2: 749).

سوررئالیسم، از نومیدی عظیم در برابر وصفی که انسان روی زمین به آن تنزل پیدا کرده است، زاده شده است. با وجود امیدهایی که نگارش خودکار ایجاد می‌کند تاریخ آن به گفتة آندره برتون در سوررئالیسم یک ناکامی مداوم است (سید حسینی، 1389، ج2: 835).

سمبولیسم در حقیقت شورش و عصیان نسل جوان در برابر تمام پدیده های اجتماعی، هنری و اخلاقی بود، سمبولیسم مکتبی ادبی بود که بدبینی و نومیدی را با هم و رؤیا همراه با احساس و خیالی ژرف و نیز درهم آمیخته با زبانی آکنده از کنایه و اشاره که ویژه خود این مکتب است بیان می کرد. در همه پدیده های هنری سمبولیکی یک نوع احساس و خیال ژرف که آمیخته با نومیدی و بدبینی است به چشم می خورد. این احساس سرکش همواره درونی بین و خودنگر است و با رؤیا و خیال همراه است.

در مکتب اکسپرسیونیسم هم، ناامیدی برآمده از دیدگاه پوچی حاصل از شرایط زمانِ به وجودآمدن این مکتب است؛ یعنی بحبوحۀ جنگ جهانی. «از نظر فراسوی‌ها اکسپرسیونیسم دوزخ دیگران بود یا دست‌کم نوعی سقوط زیبایی شناختی به دنبال شکست نظامی، سیاسی و جهانی. آثار تشنّج آلودو نارس آن خبر از ورشکستگی تاریخ ملّت آلمان و سران آن می‌داد» (سید حسینی، 1389، ج2: 700).

 

پرسش ها و منابع و مآخذ




موضوعات مرتبط: نمونه سؤال آزمون های دكترا زبان و ادبیات فارسی , دكترا ,
برچسب‌ها: مکتبهای ادبی ,
آخرین مطالب